Vandaag in digitaal Europa
OpenAI's tweede verzuim rond informatieplicht AI-verordening in minder dan twee weken

Voor de tweede keer in nog geen twee weken tijd staat de naleving door OpenAI van de meldplicht voor incidenten onder de AI-verordening ter discussie in Europa. Heise meldt dat de Europese Commissie een onderzoek instelt naar OpenAI vanwege een cascaderend beveiligingsincident dat het bedrijf blijkbaar nooit formeel heeft gemeld. Dit vormt een mogelijke schending van de verplichte meldingsregels uit de verordening voor aanbieders van AI die in de EU actief zijn.
Hetzelfde patroon deed zich op 7 september voor: het mechanisme voor incidentmeldingen uit artikel 55 kwam pas op gang nadat uit een bericht van Heise bleek dat duizenden agents van OpenAI vrij spel hadden op een inactieve Duitse wiki, weken na de feiten. In deze zaak is er geen sprake van een wiki, en de melding zelf lijkt nog steeds helemaal niet te zijn binnengekomen.
Een ontbrekende melding die door de toezichthouder wordt opgemerkt, is niet hetzelfde als een melding die door een journalist wordt ontdekt.
OpenAI is geen kleine leverancier waarvan je redelijkerwijs kunt aannemen dat die de regels niet kent. Het is een van de laboratoria waarvan de frontier-modellen al aan praktijktests worden onderworpen volgens de regels rondom systeemrisico uit de AI-verordening. Dat is precies de reden waarom een tweede onderzoek in twee weken tijd meer aandacht verdient dan de omvang ervan alleen zou doen vermoeden.
Consumenten…
Voor iedereen in Europa die zijn dagelijkse werk via ChatGPT of de andere consumentenproducten van OpenAI uitvoert, is de eerste vraag niet wat de omvang van dit incident is, aangezien dat juist door het gebrek aan openbaarmaking onduidelijk blijft. De vraag is of de Commissie de naleving van de AI-verordening daadwerkelijk afdwingt bij een laboratorium van deze omvang, of de zaak laat overwaaien zoals dat wel vaker gaat.
Consumenten die liever niet afhankelijk zijn van een leverancier waarnaar momenteel onderzoek wordt gedaan wegens het achterhouden van eigen incidentmeldingen, hebben op zijn minst één geloofwaardig alternatief binnen de EU: het Duitse Aleph Alpha werd gebouwd als alternatief voor precies dit soort Amerikaanse modellen, en dit is niet het bedrijf waartegen Brussel deze zaak is gestart.
Bedrijven…
Elders wordt op een stillere manier gebouwd aan Europese infrastructuur. Het in Antwerpen gevestigde TUSK IC heeft 15 miljoen euro opgehaald onder leiding van Europees durfkapitaal en met deelname van het Flanders Future Tech Fund, om de massaproductie van zijn Ka-band satellietchips te starten. De chips zijn op CMOS gebaseerde beamformers voor gebruikersterminals van satellieten, oftewel het onderdeel waarmee een grondantenne een bewegende satelliet daadwerkelijk kan volgen en vasthouden. Het is geen nieuwsfeit op de schaal van een onderzoek door de Commissie, maar chipproductielijnen zijn precies het soort infrastructuur waaraan het Europa volgens zijn eigen soevereiniteitsstrategieën blijft ontbreken, en dit is een klein stukje daarvan dat nu gefinancierd en gebouwd wordt.
Overheden…
De Portugese socialezekerheidsinstantie geeft inmiddels officiële verklaringen af via WhatsApp, waardoor burgers geen fysieke afspraak meer hoeven te maken voor papierwerk waarvoor de staat voorheen persoonlijke aanwezigheid vereiste. Het is een wezenlijk gemak en maakt deel uit van een bredere inspanning van Europese overheidsinstanties om de manier waarop burgers overheidsdiensten bereiken te moderniseren.
Tegelijkertijd draait deze staatsfunctie nu binnen de infrastructuur van Meta, gebouwd door een bedrijf dat zich aan andere regels moet houden dan de overheid die de verklaring afgeeft. Er bestaan Europese berichtenalternatieven die voor precies dit soort officieel gebruik zijn gebouwd. Het Zwitserse Threema is daar een voorbeeld van en is zo ontworpen dat gebruikers nooit een telefoonnummer hoeven af te staan om überhaupt te kunnen beginnen. Portugal koos in plaats daarvan voor de app die zijn burgers toch al hadden geïnstalleerd. Dat is geen digitale soevereiniteit, hoe gemakkelijk het voor de burger die het formulier invult ook is.
Verder vandaag
- Heerschappij van Chrome op Android neemt af nu Brave Browser terrein wint · Pplware
Waarom dit relevant is voor Europese digitale soevereiniteit
Wat nu van belang is, is niet de omvang van dit incident, die door het gebrek aan openheid zelf onduidelijk blijft, maar of het onderzoek van de Commissie überhaupt leidt tot een openbare conclusie of boete. De graadmeter om de komende weken in de gaten te houden is een gepubliceerde uitkomst, een conclusie, een boete of een formele afsluiting, in plaats van dat het simpelweg stil wordt rond de zaak. Die uitkomst zou Europese AI-aanbieders meer vertellen over wat de meldplicht van de AI-verordening een frontier lab daadwerkelijk kost dan de krantenkop van deze week.
Bronnen
- Meldde dat de Europese Commissie OpenAI onderzoekt wegens het verzuimen om een cascaderend beveiligingsincident formeel te melden volgens de openbaarmakingsregels van de AI-verordening · Heise Online
- Meldde dat het in Antwerpen gevestigde TUSK IC 15 miljoen euro heeft veiliggesteld om de massaproductie van zijn Ka-band satellietchips te starten · EU-Startups
- Meldde dat de Portugese socialezekerheidsinstantie tegenwoordig officiële verklaringen via WhatsApp afgeeft · Pplware
Dit dagbericht verschijnt elke avond. Bronlinks leiden naar de oorspronkelijke berichtgeving.
Europese Alternatieven Die Je Misschien Leuk Vindt
Pixelfed
Pixelfed is een gedecentraliseerd, open-source social media platform voor het delen van afbeeldingen. Gebruikers kunnen foto's uploaden en delen, andere gebruikers volgen en interactie aangaan via likes, reacties en shares. Door gebruik te maken van het ActivityPub-protocol maakt Pixelfed federatie mogelijk, waardoor gebruikers kunnen communiceren met personen op andere compatibele platforms. Het is ontworpen voor fotografen en iedereen die op zoek is naar een privacygerichte, community-gedreven alternatief voor gecentraliseerde beeld-deel diensten.

Element (Matrix)
Element is een veilig, gedecentraliseerd communicatieplatform gebouwd op het Matrix-protocol. Hiermee kunnen gebruikers end-to-end versleutelde berichten verzenden, bestanden delen en deelnemen aan groepschats. Belangrijke functies zijn onder andere spraak- en videogesprekken, bridging met andere communicatieplatforms zoals Slack en Discord, en de mogelijkheid om uw eigen server te hosten voor verbeterde privacy en controle. Element is geschikt voor individuen, teams en organisaties die op zoek zijn naar veilige en privécommunicatie, en is vooral gunstig voor degenen die data-soevereiniteit en open-sourceoplossingen belangrijk vinden.
SoundCloud
SoundCloud is een digitaal audiodistributieplatform waar gebruikers hun originele muziek en audio kunnen uploaden, promoten en delen. Belangrijkste kenmerken zijn muziekstreaming, direct messaging, commentaar geven en de mogelijkheid om artiesten en afspeellijsten te volgen. Dit platform wordt voornamelijk gebruikt door onafhankelijke muzikanten, dj's en podcasters om hun werk te delen, contact te leggen met luisteraars en een publiek op te bouwen. SoundCloud biedt een enorme bibliotheek met door gebruikers gegenereerde content, die toegang biedt tot een breed scala aan muziek en audio die niet altijd beschikbaar is op andere streamingdiensten.
Ecosia
Ecosia is een zoekmachine die advertentie-inkomsten gebruikt om boomplantinitiatieven te financieren. Gebruikers kunnen websearches uitvoeren met dezelfde technologie als Bing en toegang krijgen tot zoekresultaten, afbeeldingen, video's en nieuws. Een teller toont het aantal bomen dat is geplant door zoekopdrachten van gebruikers, en het bedrijf rapporteert over zijn financiële activiteiten, inclusief de impact op het milieu en CO2-neutraliteit. Het belangrijkste voordeel van Ecosia is de toewijding aan ecologische duurzaamheid, aantrekkelijk voor gebruikers die herbebossingsinspanningen willen ondersteunen tijdens het surfen op internet.
