Duitse rechter dwingt Amazon tot daadwerkelijke naleving van de DSA

Een regionale rechtbank in Beieren heeft zojuist iets bereikt wat de recordboetes van Brussel tegen AliExpress en Temu nooit helemaal is gelukt: afgedwongen wijzigingen in de manier waarop een platform daadwerkelijk werkt. De hogere regionale rechtbank in Bamberg oordeelde, zoals Heise Online meldt, dat Amazons uitleg van het zoekalgoritme en het meldingsproces voor illegale producten beide tekortschieten ten aanzien van de transparantievereisten van de Digital Services Act. Amazon moet zijn algoritmen nu begrijpelijker maken en de meldknop vereenvoudigen, in plaats van simpelweg een boete te betalen en over te gaan tot de orde van de dag.

Dat onderscheid is belangrijk. Sinds de bevoegdheid om boetes op te leggen onder de DSA van kracht is geworden, is de meest zichtbare vorm van handhaving de Europese Commissie die hoge boetes uitdeelt. Het gaat om tweehonderd miljoen euro tegen Temu en vijfhonderdvijftig miljoen tegen AliExpress. Beide sancties zijn opgelegd voor het onvoldoende weren van illegale aanbiedingen, niet voor de manier waarop de platforms daadwerkelijk zijn gebouwd. De uitspraak in Bamberg is van een andere orde. Deze kwam van een nationale rechtbank in plaats van uit Brussel en richt zich direct op het ontwerp van algoritmen en interface-keuzes. Het is dezelfde verschuiving naar lokale handhaving in de praktijk die het geschil rondom de AI Act in Duitsland deze week op regelgevend vlak heeft laten zien: nationale instellingen, en niet alleen de Commissie, voeren de handhaving uit.

Toch vordert niet elk front van de Europese digitale soevereiniteit in hetzelfde tempo. Een gelijktijdige jacht op condensatoren en geheugenchips voor de auto-industrie, aangejaagd door AI-datacenters die de wereldwijde voorraad opkopen, brengt Volkswagen, Stellantis en BMW in het nauw. Dit gebeurt precies op het moment dat de prijzen van componenten met meer dan driehonderd procent zijn gestegen, zo meldt The Next Web.

Een rechtbank kan Amazon bevelen om zijn algoritme opnieuw te ontwerpen. Niemand kan bevelen dat een tekort aan condensatoren moet eindigen.

De twee verhalen wijzen in tegengestelde richtingen, maar delen een les. Bamberg laat zien dat wanneer Europa zijn regels kracht bijzet met echte instituten, zowel rechtbanken als toezichthouders, het kan ingrijpen in de manier waarop een platform is gebouwd. Het tekort aan condensatoren toont de grenzen van dat model aan. Geen enkele richtlijn tovert immers een Europese leverancier van passieve componenten tevoorschijn. De eurostack-ambitie die deze site heeft gevolgd op het gebied van compute en chips stopt niet bij de halfgeleiderfabriek. Deze vereist ook de onopvallende onderdelen die daaraan ten grondslag liggen, en dat is precies wat de Europese autofabrikanten op dit moment niet in eigen hand hebben.

Consumenten…

Voor iedereen die weleens heeft geprobeerd om een nepproduct op Amazon te melden en het vervolgens heeft opgegeven, zou de uitspraak in Bamberg uiteindelijk iets concreets moeten betekenen. Het moet leiden tot een meldingsproces waarbij de knop niet langer weggestopt is en zoekresultaten die voorzien zijn van een daadwerkelijke uitleg over waarom de ene aanbieding hoger scoort dan de andere. Het kost tijd voordat door een rechtbank bevolen productwijzigingen op de daadwerkelijke pagina verschijnen, dus verwacht niet dat de interface er deze week al anders uitziet.

Bedrijven…

Voor Europese fabrikanten is het tekort aan condensatoren de meest acute kwestie. Passieve componenten halen zelden het nieuws. Het zijn de standaardonderdelen waarvan iedereen aanneemt dat ze altijd beschikbaar zullen zijn. Dit is precies de reden waarom een bevoorradingstekort, gedreven door uitgaven aan AI-infrastructuur elders, een complete sector in één klap kan overvallen. Volkswagen, Stellantis en BMW concurreren nu met de bouw van hyperscale datacenters om dezelfde fabrieken. Het Europese industriebeleid, dat veel geld heeft gepompt in geavanceerde chipfabrieken, heeft deze laag van de toeleveringsketen grotendeels aan de vrije markt overgelaten.

Overheden…

De uitspraak in Bamberg is tevens een signaal voor toezichthouders die meekijken hoe de handhaving van de DSA in de praktijk hoort te werken. De boetes van de Commissie tegen AliExpress en Temu waren gericht op de grootste, meest zichtbare overtredingen. Dat een regionale Duitse rechtbank zich buigt over het interface-ontwerp van Amazon laat zien dat de DSA ook van onderaf gehandhaafd kan worden. Dit gebeurt via reguliere civiele procedures en niet alleen via de eigen zaken van Brussel. Hierdoor verspreidt de handhavingscapaciteit zich over nationale instellingen in plaats van deze te concentreren bij één toezichthouder, wat exact hetzelfde argument is dat deze week speelt in het geschil over de AI Act in Duitsland.

Verder vandaag

• Een groeiende beweging in Spanje, waaronder ondernemer Diego Hidalgo, wijst smartphones en WhatsApp af vanwege afleiding, data-extractie en cognitieve delegatie · Xataka

Bronnen

• Een Duitse regionale rechtbank oordeelt dat Amazons DSA-meldknop en algoritmetransparantie tekortschieten volgens de wet · Heise Online
• AI-datacenters veroorzaken een wereldwijd tekort aan condensatoren en geheugenchips dat de Europese autofabrikanten in het nauw brengt · The Next Web