EU-ambtenaren doelwit op WhatsApp, Europese klokken lopen nog steeds op GPS

Brussel heeft voor de eerste keer officieel erkend dat hoge EU-functionarissen het doelwit waren van door staten gesteunde spearphishingcampagnes via WhatsApp. De aanvallen worden direct toegeschreven aan buitenlandse overheden, zo blijkt uit een intern document dat is onthuld door The Next Web. Dat een EU-autoriteit deze aanvallen nu openlijk bevestigt en toeschrijft, in plaats van ze als een onuitgesproken risico te behandelen, is op zichzelf al het echte verhaal.

In dezelfde week legt Agenda Digitale een minder dramatische, maar mogelijk diepere versie van dezelfde zwakte bloot. Nauwkeurige tijd, de basis die ten grondslag ligt aan cybersecurity, de financiële sector en energienetwerken, leunt nog steeds sterk op GPS. Europa begint pas net met de uitbouw van op aarde en internet exchanges gebaseerde alternatieven die deze kwetsbare afhankelijkheid en het bijbehorende geopolitieke risico zouden verminderen.

Soevereiniteit op papier overleeft geen contact met een chatapp die niet van jou is.

Zet deze twee zaken naast elkaar en een patroon dat deze redactie al weken volgt, wordt duidelijker. De Europese digitale soevereiniteit is een probleem met twee snelheden. De regelgevende helft, zoals de handhaving van de GDPR, de DMA en de AI Act, deelt daadwerkelijk harde klappen uit aan de platforms waarop ze zich richt. De infrastructurele helft, de kabels, satellieten en standaardapps waar Europese instellingen daadwerkelijk op draaien, wordt daarentegen nauwelijks opnieuw opgebouwd. Functionarissen die typen op WhatsApp en stroomnetwerken die synchroniseren met GPS, zijn geen losstaande pijnpunten. Ze vormen exact hetzelfde falen, dat de ene keer opduikt in een chatlog en de andere keer in een klok.

Consumenten…

De digitale euro kwam vandaag een stap dichterbij, waarbij BEUC de verwachtingen voor de triloogonderhandelingen publiceerde. Men eist een publieke betaalmethode die functioneert als digitaal contant geld, overal bruikbaar in de eurozone zonder dat de productroadmap van een bank daar anders over beslist. Welke vorm dit ook aanneemt, het is iets totaal anders dan de onlangs gelanceerde, door de euro gedekte stablecoin EURR van Revolut. Deze wordt eerst uitgerold in Denemarken, Polen en Portugal voordat een bredere lancering in de Europese Economische Ruimte volgt.

Beide worden gepresenteerd als oplossingen voor hetzelfde probleem, namelijk in dollars luidende betalingssystemen die Europese transacties domineren, maar het zijn niet dezelfde instrumenten. Het ene is publiek geld waarover door gekozen instellingen wordt onderhandeld, terwijl het andere een product van een particulier bedrijf is, hoe nuttig het ook mag zijn. Lezers die een euro willen die niet in stilte een vervanging voor de dollar vormt, doen er goed aan in de gaten te houden welk project Brussel daadwerkelijk voltooit.

Bedrijven…

De belofte van Reform UK om de Britse GDPR te schrappen voor een "light touch"-regime naar het model van Nieuw-Zeeland, zoals gemeld door The Register, is een binnenlandse Britse verkiezingsbelofte met een zeer Europese consequentie. Het brengt namelijk het adequaatheidsbesluit in gevaar dat persoonsgegevens zonder extra papierwerk tussen het VK en de EU laat stromen. Elk bedrijf dat klant- of werknemersgegevens via Britse entiteiten leidt, moet dit beschouwen als een actueel risico om rekening mee te houden in de planning en niet simpelweg als retorische grootspraak van een oppositiepartij.

Overheden…

Voor overheidsinstanties is de les van vandaag erg praktisch. Als buitenlandse overheden functionarissen proberen te phishen via WhatsApp, hebben instanties die met gevoelige informatie werken een goede reden om deze gesprekken te verplaatsen naar platforms onder hun eigen institutionele controle. Het Zwitserse Threema of het Franse Olvid voldoen beide aan dit profiel zonder verkeer via de infrastructuur van Meta te leiden. Dezelfde logica gaat op voor tijd. Een GNSS-verstoring zou niet alleen telefoongebruikers irriteren, maar precies de financiële sector en energiesystemen raken die door Agenda Digitale worden aangestipt. Dit maakt soevereine aardse tijdmeting tot een essentiële investering in weerbaarheid in plaats van slechts een leuke extra.

Verder vandaag

• Een overzicht van tien Europese EdTech-startups die werken aan AI-bijles en schermvrije leermiddelen · EU-Startups
• Het in Londen opgerichte Stability AI haalt 76 miljoen dollar op bij Warner en Sony Music voor zijn op entertainment gerichte AI-producten · Tech.eu
• De verplichte regel voor Verification of Payee van de EU dwingt bedrijven, en met name het mkb, om het beheer van hun betaalgegevens op orde te brengen · Agenda Digitale
• Uit een enquête blijkt dat 45 procent van de Duitse bedrijven nog steeds onbekend is met de rapportageverplichtingen voor kwetsbaarheden onder de Cyber Resilience Act · Heise Online
• Meta krijgt definitieve stedenbouwkundige goedkeuring voor een datacenter van 1 miljard euro in het Spaanse Talavera · Xataka
• De oprichters van Einride lanceren Navisalma, een durfkapitaalbedrijf dat mikt op 450 miljoen euro voor Europese deep tech · Tech.eu
• noyb stuurt het Duitse kredietbureau SCHUFA een sommatiebrief over een 'schaduwdatabase' met achtergehouden historische gegevens · noyb.eu
• Het in het VK opgerichte technologieplatform voor veeteelt Breedr haalt 23 miljoen euro op voor wereldwijde expansie · EU-Startups

Bronnen

• Eerste officiële erkenning van de EU dat hoge functionarissen het doelwit waren van door de staat gesteunde spearphishing via WhatsApp · The Next Web
• Waarom de Europese afhankelijkheid van GPS voor nauwkeurige tijd een leemte is in de kritieke infrastructuur · Agenda Digitale
• Aanbevelingen van consumentenorganisatie BEUC voor de triloogonderhandelingen over de digitale euro · BEUC
• Revolut begint met de uitrol van zijn door de euro gedekte stablecoin EURR · Silicon Republic
• Reform UK stelt voor de Britse GDPR te schrappen voor een soepeler regime · The Register