De ruimtewedloop wordt herschreven door AI – en Europa dreigt achterop te raken

Europa staat op een cruciaal punt in de evoluerende ruimtewedloop, waarbij Kunstmatige Intelligentie (AI) de satellietoperaties en -capaciteiten opnieuw zal definiëren. Het traditionele model van grote satellieten met een lange levensduur wordt snel achterhaald, wat een sneller innovatietempo vereist, gedreven door marktvraag en technologische vooruitgang. Deze verschuiving vereist satellieten die meerdere missies kunnen uitvoeren, bundelsturing dynamisch kunnen aanpassen en kunnen reageren op fluctuerende eisen, een uitdaging die huidige mensgerichte managementsystemen moeilijk efficiënt kunnen beheren. De toepassing van AI in de ruimte is cruciaal voor patroonherkenning, realtime planupdates en adaptief gedrag binnen complexe omgevingen. In het bijzonder kan AI het beheer van satellietcapaciteit optimaliseren, de bandbreedteallocatie en timing dicteren, wat essentieel is in betwiste operationele omgevingen. Bovendien verhoogt AI de veerkracht aanzienlijk en zorgt het voor continuïteit van de dienstverlening door geautomatiseerde systemen in staat te stellen netwerkfunctionaliteit te behouden tijdens verslechterde verbindingen of overbelasting van operators. De integratie van AI zal ook de verwerking van satellietsensoren revolutioneren door de verwerking van de grondstations naar de baan te verplaatsen. Hierdoor kunnen satellieten gegevens lokaal filteren en interpreteren, en alleen essentiële informatie downlinken, wat aanzienlijke kostenbesparingen en snellere besluitvorming belooft. Deze on-board verwerking is bijzonder voordelig voor defensie, versnelt de bruikbare inlichtingen en vermindert de kwetsbaarheid in vergelijking met aardgebaseerde systemen, en stimuleert innovatie door menselijke operators vrij te maken voor complexere, creatievere taken. De positie van Europa in deze AI-gedreven ruimtewedloop is een belangrijke zorg. Ondanks de leiding in "mensgerichte" AI-ontwikkeling, loopt het continent achter bij de VS en China op het gebied van bredere AI-adoptie en marktintegratie, met een sterke regelgevende focus die duidelijk blijkt uit de AI Act. Dit verschil vormt een risico voor de concurrentiepositie van Europa, aangezien de vooruitgang in AI voor ruimteoperaties door andere wereldmachten hun voorsprong kan consolideren, wat een impact heeft op kritieke sectoren zoals financiën, logistiek en defensie.