Het doorbreken van het extraherende digitale bedrijfsmodel: een op rechten gebaseerde Digital Fairness Act

Het Europese digitale landschap staat opnieuw in de belangstelling, nu organisaties als European Digital Rights (EDRi) pleiten voor een meer op rechten gebaseerde benadering van platformontwerp. Het recente position paper van EDRi benadrukt hoe manipulatieve interfaces en uitbuitende personalisatie endemisch worden voor de digitale economie, en stelt dat de huidige wetgeving tekortschiet om deze fundamentele kwesties aan te pakken. Deze drijfveer signaleert een groeiende vraag naar systeemverandering die eerlijkheid direct in de digitale infrastructuur verankert, met als doel schadelijke bedrijfsmodellen tegen te gaan. De kern van de discussie is het concept van "eerlijkheid door ontwerp en standaard", een principe dat volgens EDRi verankerd moet worden in de kern van digitale diensten. Deze aanpak beoogt verder te gaan dan reactieve maatregelen en proactief digitale omgevingen te creëren die prioriteit geven aan gebruikersrechten en welzijn boven extractieve praktijken. Het paper benadrukt dat misleidende interfaces en verslavende ontwerppatronen, die veel voorkomen in de huidige digitale diensten, een fundamentele verschuiving vereisen in de manier waarop platforms worden gebouwd en functioneren. De implicaties van deze belangenbehartiging strekken zich uit tot alle gebruikers van digitale platforms binnen de EU, en hebben invloed op hoe individuen interageren met online diensten en hoe gegevens worden gebruikt. Door te pleiten voor een "Digital Fairness Act", streeft EDRi naar een eerlijker digitaal ecosysteem, dat mogelijk de bedrijfsmodellen van grote techbedrijven hervormt en de ontwikkeling van meer ethische digitale alternatieven stimuleert. Dit initiatief onderstreept de voortdurende inzet van de EU voor digitale soevereiniteit en gebruikersbescherming in een steeds complexere digitale wereld.